تبلیغات
ملایر - درباره ملایر
ملایر

فرزند ادب باش نه فرزند پدر فرزند ادب زنده کند نام پدر

درباره ملایر

یکشنبه 19 شهریور 1391


شهرستان ملایر

ملایـر شهری است در غرب ایران. این شهر مرکز شهرستان ملایر در جنوب شرقی استان همدان است. جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۵۳,۷۴۸ نفر[۴] و جمعیت شهرستان بیش از ۳۰۰,۰۰۰ نفر گزارش شده است.ملایر دارای طبیعت معتدل کوهستانی با زمستانهای سرد و پر برف و تابستانهای معتدل است. وجود روستاها و زمینهای وسیع کشاورزی و نیز قرارگیری بر سر راههای مواصلاتی اصلی، در توسعه ملایر موثر بوده‌اند.

نام‌شناسی

در مورد وجه تسمیه ملایر و اصل و ریشه آن اقوال مختلفی ازجمله موارد ذیل ذکر شده‌است:

  • بعضی ار پژوهشگران اظهار داشته‌اند که نام ملایر ترکیبی از دو واژه «مال» و «آیر» است. در لهجه کردی و لری واژه «مال» به معنی «خانه» و واژه «آیر» معرف «آگر» است که در زبان مادی به معنای آتش بوده‌است و هنوز در کردستان آتش را «آگر» می‌گویند. بنا بر این نظر «مال آیر» که در تلفظ ملایر آمده به معنای سرزمین آتش بوده‌است و هنوز بعد از هزاران سال بروی کوه‌های شهر در شبهای نوروز آگر روشن می‌کنند.
  • «مل آگر» به معنی «تپه آتش» است؛ مادها با روشن کردن آتش بر روی تپه‌ها و کوه‌ها به انتقال پیام به مسافت‌های دور می‌پرداختند.

نام ملایردر دوره قاجار به«دولت‌آباد» تغییر کرده بود که در دوره پهلوی دوباره ملایر نامیده شد.

تاریخ

دژها و قلعه‌های ملایر که اکنون دژ گوراب و قلعه نوشی جان و قلعه انوج از آن‌ها باقی مانده اهمیت بسیاری در حکومت‌های پیش از اسلام داشته‌اند. پیرنیا(مشیرالدوله) در کتاب ایران باستان چنین می‌نویسد:

  •  

«

شاهان اشکانی در همدان به سر می‌بردند و در مواقع خطر برای حفاظت پادشاهی همدان را ترک کرده و به دهستانهای اطراف آن زمان نطیر ملایر و دژهای مستحکم آن روی می‌آورده‌اند.

 »

ملایر پیش از ساسانیان جزو حوزه اکباتان و در دوره ساسانیان یکی از نواحی نهاوند بوده‌است. از حوادث مهمی که در عهد ساسانیان در ملایر اتفاق می‌افتد مخفی شدن یزدگرد سوم شاه وقت ایران که پایتختش در شهرستان نهاوند بوده است هنگام حمله اعراب در قلعه‌ای بر کوهی در چند کیلومتری شهر کنونی ملایر که هنوز به کوه یزدگرد مشهور است، می‌باشد.


در ده کیلومتری جاده ملایر به سمت لرستان کوهی است بنام یزدگرد که آثار قلعه‌ای مخروبه بر آن هنوز باقی است. در تاریخ آمده‌است که 
یزدگرد سوم آخرین شاه ساسانی هنگامی که از اعراب در مداینشکست خورد برای تجدید قوا و جمع آوری لشکر به حوالی نهاوند گریخت. از آنجا که ملایر در آن زمان یکی از نواحی نهاوند بوده این نام گذاری بی‌حکمت نبوده و این مکان آخرین پناهگاه یزدگرد سوم بوده‌است. انوج نیز یکی از روستاهای بسیار قدیمی آن می‌باشد که دارای قلعه‌ای بسیار قدیمی بنام قلعه انوج است که در حال نابودی است. به نظر می‌رسد این قلعه مربوط به دوره اشکانی باشد.

پیدایش شهر کنونی ملایر


این مقاله نیازمند ویکی‌سازی است. لطفاً با توجه به راهنمای ویرایش و شیوه‌نامه، محتوای آن را بهبود بخشید.

ملایر و مردم آن از بازماندگان مادها هستند و به علت وجود جلگه حاصلخیز حوزه رودخانه، از شازند تا شوشاب محل اسکان قبایل مختلف آن بوده است. مادها پس از تسخیرشهر هگمتانه به سمت بیرون آن پناه برده و به قبائل مختلف منشعب می شوند. از جمله ایل کرد و لر که هردو ریشه مشترک داشته و زبانهای فعلی آنها موید این ادعاست که بازمانده یک زبان هستند و هر دو ریشه پهلوی دارند. پس از کشته شدن نادرشاه افشار، کریم خان زند که یکی از سرداران اعظم او بود به پادشاهی رسید. قوم زندیه از ملایر به شیراز مهاجرت کرد و پس از به قدرت رسیدن قاجار مجبور شد از شیراز به ملایر باز گردد. طایفه زند در چندین نقطه از این جلگه پراکنده می شوند بطور مثال مانیزان و شریف آباد، پری و زنگنه و کمازان. قوم زند قبل از رسیدن به قدرت در جنگ های دیگری رشادت خود را به اثبات رسانده بودند مثل جنگ با عثمانی و افغان ها. از این رو سران قاجار برای جلوگیری از شورش مجدد طایفه زند سعی در کنترل آنها می نمایند. فتحعلی شاه قاجار، (دولتشاه) شاهزاده قجر را والی کرمانشاه کرد و دولتشاه در ملایر اقدام به تاسیس دارالحکومه نمود. بدین وسیله ایل زند تحت نظر قرار گرفتند و ملایر نام دولت آباد به خود گرفت. این زمان مقارن است با سال ۱۲۲۴ هجری شمسی. فتحعلی شاه قاجار هشت تن از دختران سران ایل زند را در حرمسرای خود داشت. یکی از آنها مریم بیگم دختر شیخعلیخان زند زنگنه، سردار بزرگ کریمخان بود. فتحعلی شاه از مریم بیگم پسری به نام شیخ علی میرزا(شیخ الملوک) داشت که او را همراه کارداران و ملازمان به سمت ملایر روانه داشت تا به عنوان حاکم ملایر در شهر تازه تاسیس مستقر گردد. پس از او سیف الدوله فرزند عضدالسطان پسر بزرگ فتحعلیشاه حاکم همدان، لرستان و ملایرشد و این زمان حکومت او مقارن است با سلطنت ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه قاجار. طایفه های ملایر را می توان به سه دسته تقسیم کرد دسته اول قبل از ورود شیخ الملوک هستند که ازآنها میتوان زندیه، سلیمانی، قهری، لطفعلیان، صارمی، شاملو، ترکمان، شیرعلیخان، حاج جعفرخان و مردم دهکده چوبین نام برد. دسته دوم همزمان با ورود خاندان عضدی قاجار در ملایر سکنی گزیدند. مانند خاندان مصدقی، ناظمی و تاج بخش... دسته سوم پس از پس از شکل گیری ملایر بتدریج از شهرهای اطراف وارد شدند مانند فتاحی، میرشاهی، خوانساری، میرکمالی، کشاورزیان، کتیرایی، مدنی، رضوی و محمدی، فراهانی و بحرینی. مبداء شهرهای آنها نهاوند، تویسرکان و اصفهان، فراهان و خوانسارو کشور بحرین بود. شیخ الملوک اقدام به تاسیس مسجد جامع و بازار می نماید. مسجد شیخ الملوک داری معماری مشابه مساجد همدوره خود بوده است. این مسجد بسیار شبیه مسجد جامع همدان و بروجرد بوده و دارای دو حیات و تک مناره ای بود. مسجد جنب بازار واقع شده و رونق متقابلی بین این دو بنا وجود داشت. دولت آباد قدیم در اصل هسته اصلی شهر ملایر بوده و تو سط یک دیوار سرتاسری محصور می گشت. این دیوار دارای یک در بزرگ بود که از جنس سنگ بود و به آن دروازه سنگی گفته می شد، نام دیگراین در ورودی دروازه عباسی بود. دیوار شهر از پشت محله دولت آباد شروع می شد و تا خیابان امیرکبیر فعلی و انتهای خیبان بروجرد ادامه داشت. قلعه سیفیه خارج از این دیوار بود و خود دارای حصاری جداگانه بود. در این منطقه سیف الدوله مجموعه ای کامل از نظر خدمات و امکانات بوجود آورد. او در قلعه سیفیه (پارک) بیمارستان، مدرسه، مسجد و جایگاه قشون و غیره بوجود آورد. به این ترتیب سیفیه یک عمارت کاملاً مستقل بود. ملایر هم اکنون در تقسیمات کشوری دارای 8 شهر : ملایر، ازندریان، سامن، جوکار، زنگنه، علی آباد دمق، حسین آباد ناظم، اسلام آباد و 4 بخش سامن جوکار زندو مرکزی است.

مناطق جدا شده از ملایر

شهرستانهای نهاوند و تویسرکان در گذشته و براساس قانون تقسیمات کشوری مصوب ۱۳۱۶ ه.ش (تا سال ۱۳۲۸) از بخشهای تابعه شهرستان ملایر در استان پنجم کشور بودند که در سالهای ۱۳۲۶ و ۱۳۲۸ ه.ش از ملایر منفک و به شهرستان ارتقاء یافت..[۵][۶]

باغهای تاریخی ملایر

ملایر در روزگاران قدیم دارای ۲ باغ بود. مهمترین باغ ملایر، باغ تاریخی سیفیه است که در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار توسط یک طراح ایتالیایی طراحی شد؛ و هم اکنون به صورت پارک زیبا و بزرگی در اختیار عموم مردم می باشد.

تاریخ مدارس ملایر

اولین مدرسه اسدیه نام داشت. این مدرسه توسط شخص اسدالله خان پایه گذاری شد. در این مدرسه ابتدا فرزندان اعیان و اشراف شهر تحصیل می کردند. این مدرسه به سبک امروزی توسط زیگلر مبلغ مذهبی آمریکایی اداره می شد. از این رو به آن مدرسه ایران و امریکا نیز گفته می شد. دانش آموزان دوران ابتدایی را در این مدرسه می گذراندند و سپس به مدرسه آمریکایی های همدان می رفتند و سه سال اول دبیرستان را آنجا به پایان می بردند. پس از آنجا به دبیرستان ایران و آمریکا (دبیرستان شبانه روزی البرز) در تهران میرفتند و سه سال پایانی را در آنجا سپری می کردند. مدرسه بعدی، مدرسه سلطانی نام داشت و در کوچه مساحی و سپس در میدان زندیه واقع شده بود. مدرسه دیگر، مدرسه رازی نام داشته است و حدود سال ۱۳۱۴ درساختمان ابوالقاسم خان شیرازی برقرار شده بود. این مدرسه در خیابان شهید مصطفی خمینی فعلی واقع شده بود. این مدرسه چهار کلاسه بوده است. پس از این مدارس دبستان دیگری ساخته شد که معروف به مدرسه نو بنیاد بود، این مدرسه بعدها به رهنما تغییر نام یافت. محل آن درخیابان بروجرد بوده است. در این مدارس افراد زیادی تحصیل کردند و به درجات عالی رسیدند. مقوله علم و فرهنگ در ملایر بسیار مورد توجه بود و از اهمیت خاصی برخوردار بوده است. حمام های عمومی ملایر در آن زمان حمام هایی زیبا و جالب نیز در محلات وجود داشته است. حمام شیخ الملوک در بازار مسگرها قرار داشته است. حمام دیگر حمام اسدالله خانی نام داشت که در بازار مهرعلی واقع گردیده بود و از قنات دولت آباد استفاده می کرد. حمام دیگری در امتداد قنات دولت آباد وجود داشته که معروف به حمام عقیل بوده است. حمام بعدی میرفتاح نام داشت که از قنات بهارستان آبگیری می کرده است. حمام حاج جعفرخان وزیری در محله زورآباد واقع شده بود و از قنات جعفرآباد بهره مند بوده است. حمام سرتیپ نیز در پشت تکیه ابوالفضل قرار داشته است. حمام سیفیه نیز برای استفاده خاندان سیفیه و ملازمان و پیشکاران آنها ساخته شده دارای زیبایهای درخورتوجه بوده است. حمام بلور یا سرچشمه توسط خاندان ایمانی احداث شده است. این حمام در فهرست آثار میراث فرهنگی قرار دارد اما توجه زیادی به آن نمی شود و نیازمند تعمیر و بازسازی است

جغرافیا

نا همواری ها

ملایر ناحیه‌ای کوهستانی است که از دره و کوه پایه‌های زاگرس تشکیل شده‌است. منطقه ملایر همراه بابروجرد ناحیه بین رشته کوه لرستان و الوند را تشکیل می‌دهد و در بین شهرهای نهاوند، بروجرد، اراک،تویسرکان و همدان قرار گرفته‌است. بلند ترین نقطه شهرستان، کوه لشکر در است. دو کوه معروف به کوه گرمه و کوه سرده (به دلیل تفاوت در جهت امتداد جغرافیایی مقدار نور متفاوتی در یافت می کنند) در اطراف شهر ملایر واقع اند و شهر در کوه پایه قرار دارد.

آب و هوا

ملایر دارای آب و هوای سرد و معتدل می باشد.دمای هوای ملایر در فصول سرد سال تا 20 درجه زیر صفر نیز می رسد. در تابستان هوا معتدل و دلپذیر است. بارندگی در ملایر بسته به شرایط هر سال متفاوت است ولی اغلب در زمستان هوا سرد و ابری است چند روز از هفته باران می بارد و بارش برف و تگرگ نیز هر ساله چندین بار وجود دارد گاهی این بارش ها تا چند روز مستمر نیز ادامه می یابد. گاهی در اثر سرد شدن ناگهانی هوا و یا بارش تگرگ در بهار محصولات مزارع و باغات کشاورزی از بین می روند و خسارت فراوانی می بینند.

ترابری

ملایر یکی از شهرهای مهم در مسیر ترابری جاده‌ای در غرب کشور است که بر سر راه کرمانشاه - اراک و همدان - اراک قرار گرفته و شهری است که راه آهن غرب کشور نیز از آن می‌گذرد و این راه آهن از اراک تا راه اهن سراسری عراق ادامه می‌یابد که تا بحال قطعه اراک - ملایر تکمیل شده است. خط آهن اصفهان-اراک -کرمانشاه از این شهر می‌گذرد.[۷]

جمعیت 

در سال ۲۰۰۵ جمعیت شهر ملایر ۱۹۸۰۰۰ نفر [۸] برآورد شده است و جمعیت شهرستان ملایر بالغ بر ۳۰۲۰۰۰ نفر می باشد[۹].

زبان 

زبان بیشتر مردم ملایر لری است. البته با گویش ثلاثی که در بروجرد,نهاوند,تویسرکان,شازندو ازنا نیز به همین گویش تکلم می کنند.لازم به ذکر است حتی در بین روستا ها و مناطق متفاوت این شهر این لهجه تفاوت هایی می کند که برای ملایری ها کاملا محسوس است.

جاذبه‌ها 

 

 

مقبره باشکوه سیف الدوله سلطان محمد در ملایر

شهرستان ملایر با توجه به قدمت تاریخی خود دارای جاذبه‌های گردشگری فراوانی است که از جمله می‌توان موارد زیر را یاد کرد.


Buy generic cialis
شنبه 18 فروردین 1397 03:25 ب.ظ

You said this effectively.
cialis en 24 hora cialis 5 mg buy cialis price thailand cialis en mexico precio tadalafil 10 mg tadalafil tablets cialis venta a domicilio cialis pills in singapore comprar cialis navarr cialis professional yohimbe
Online cialis
شنبه 4 فروردین 1397 06:13 ب.ظ

Awesome forum posts. Thanks!
price cialis per pill cialis 20 mg best price tadalafil 20 mg cialis 20 mg best price cialis free trial cialis with 2 days delivery generic cialis in vietnam buying cialis in colombia purchase once a day cialis cialis generico en mexico
Generic cialis
چهارشنبه 1 فروردین 1397 06:33 ب.ظ

Point clearly taken!.
cialis online the best site cialis tablets canadian drugs generic cialis cialis generika click now cialis from canada cuanto cuesta cialis yaho non 5 mg cialis generici canadian discount cialis cialis lilly tadalafi cialis 5 mg para diabeticos
Anastasia
جمعه 17 آذر 1396 05:34 ق.ظ
I do not even know how I ended up here, but I thought this post
was good. I do not know who you are but certainly you're
going to a famous blogger if you aren't already ;) Cheers!
std testing cost
شنبه 13 آبان 1396 05:15 ب.ظ
سلام این موضوع تا حدودی موضوع نیست، اما من تعجب کردم اگر
وبلاگ ها از ویراستاران WYSIWYG استفاده می کنند و یا اگر شما باید به صورت دستی با HTML کد کنید.
من بلافاصله شروع به کار میکنم اما تجربه برنامه نویسی ندارم، بنابراین میخواهم مشاوره بگیرم
از کسی با تجربه هر گونه کمک خواهد شد بسیار قدردانی!
How do you treat a sore Achilles tendon?
شنبه 25 شهریور 1396 05:00 ق.ظ
It's very trouble-free to find out any topic on web as compared to books, as
I found this article at this site.
gabrielaheriford.hatenablog.com
جمعه 13 مرداد 1396 10:40 ب.ظ
Hurrah! In the end I got a web site from where I be able to truly obtain helpful facts regarding my study and knowledge.
Lacy
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 01:33 ب.ظ
It's a shame you don't have a donate button! I'd certainly donate to this excellent blog!
I suppose for now i'll settle for book-marking
and adding your RSS feed to my Google account. I look forward to fresh updates and will share this blog
with my Facebook group. Chat soon!
پنجشنبه 6 اسفند 1394 12:08 ب.ظ
داوود
یکشنبه 19 شهریور 1391 12:12 ب.ظ
باعرض سلام و خسته نباشی خدمت آقا رضای پسر جاله خودم کارت خیلی قشنگه ممنون
پاسخ رضا سروری : ممنون اقا داوود باز هم بیا سر بزن
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


فهرست وبلاگ
پیوندهای روزانه
آرشیو
نویسندگان
صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
جستجو
آخرین پستها